Beethoven als Ondernemer: nieuwe wet DBA

Beethoven als Ondernemer: nieuwe wet DBA

“ Er is niets nieuws onder de zon. Ook Chopin, Beethoven, Rachmaninov en Mozart moesten soms toeren uit halen om opdrachten binnen te slepen om brood op de plank te krijgen. Hun bekende werken kwamen soms bij toeval tot stand” . Dit is een citaat uit het laatste boek van componist Laurens van Rooyen over de worsteling, zelfs van Beethoven, om bereik te houden. De titel? ‘Beethoven was ook een zzp’ er’. Hoe moet het dan verder nu de wet “ Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties” afgelopen week door de Eerste Kamer is goedgekeurd?

De Wet 

De nieuwe wet DBA gaat de “Verklaring Arbeidsrelatie”  (de bekende VAR) vervangen. Kortweg gezegd wordt de hedendaagse aan de opdrachtnemer verstrekte VAR vervangen door een contract tussen de opdrachtnemer en opdrachtgever. Niks nieuws onder de zon in ondernemersland. Waar echter de VAR voorafgaand aan de opdracht rechtszekerheid gaf, komt er in de nieuwe situatie een gedeelde verantwoordelijkheid voor beide partijen. Contractueel klinkt dit wat vreemd, omdat ik een contract met iemand sluit, die iets voor mij uitvoert, en mij daarmee gaat ontzorgen. Met de nieuwe wet kan ik als opdrachtnemer echter voor premieheffing worden belast, zolang als de wet de fiscus die mogelijkheid achteraf biedt (vele jaren!). Over de details waaronder dit zich zou kunnen voordoen wordt druk gepubliceerd. Kijk maar in kranten en sociale media.

Wat Apart

De hoeveelheid beantwoording en slagen om de arm vanaf afgelopen juli wijst al op complexiteit. De echte wereld is divers en qua arbeidsrelaties alleen maar complexer aan het worden. De staatssecretaris geeft diverse malen aan hoe hij het één en ander in de uitvoering en handhaving ziet. Er is volop speculatie over het onderwerp door juristen, belangenvertegenwoordigers, en journalisten. Gebrek aan consistentie zou ik het willen noemen. Wat mij wel opvalt is, dat veel partijen zich nu achteraf in het debat mengen. Waar waren ze?

Wat zouden we Willen?

Sinds Beethoven z’n tijd is het ondernemen als zelfstandige of in ander verband een zaak van hard werken zullen we maar zeggen. Ben je eenmaal bezig en besmet, dan wil je ook niet anders meer. En het is goed voor activiteit en banengroei. Is dat nodig? Ja, dat is hard nodig als je de laatste UWV nieuwsbrief over werkeloosheid leest. Dan heeft de ondernemer (zelfstandig of in groter verband, of in deeltijd, of ……….) niet meer beperkingen nodig. Ten tijde van Beethoven was het al “Poen & Passie” en dat moet zo blijven.

Opstarten Maar

Opstarten Maar

Gezien het huidige opsplitsen, afstoten, verplaatsen, verkopen en dergelijke zal het grootbedrijf de komende jaren niet groeien in Nederland. Krimp is als woord verboden in de streek waar ik woon. Maar dat is het natuurlijk wel.  De werkeloosheid volgens CBS-statistieken is sinds 2008 gestaag gegroeid naar 700.000 werkelozen in 2014 en anno 2015 nog ruim boven de 600.000 personen.  De start-up is hot in de media en sexy. Maar wat gaat dit brengen?

Cijfers
Volgens de ING schort het in Nederland aan succesvolle starters. Een op de tienduizend weet door te breken. De ING sluit de startende zzp’ er (het blijft een rot woord – ik weet het!) met meer dan 120.000 mensen van de definitie van starter uit.

ING schat verder, dat er 200 starters met groeiambities zijn, en dat 20 bedrijven het als groeier “ redden”. Laat de top van de starters nu 11.000 jobs in drie jaar weten te creëren (10 x 1000 + 10 x 100).

De werkeloosheid zetten we op 650.000. Trek daar de frictiewerkeloosheid van 250.000 van af en er resteren 400.000 te creëren banen. Dat geeft afgerond 36 van dergelijke groepjes met toppers en rond de 725 succesvolle start-ups over de periode van drie jaar tijd.

Kan Dit?
De ervaring leert mij, dat opstarten van een onderneming heel veel “Ziel & Zakelijkheid”  vergt. Het aantal van 100 jobs in een in Nederland gevestigde onderneming is een “daunting task”. Op de eerste plaats is snelheid geboden. Dat is in de Nederlandse setting niet ons sterkste punt. De “Command & Control”  heeft tot 2008 veel gebracht, maar zit nu in de weg. Veel initiatieven in 2015 rond start-ups worden echter door organisaties of overheden uit de oude doos aangeboden. Zijn die al om van “Command & Control”  naar “Chance & Change”?

Alvast veel plezier toegewenst op het congres van 15 maart a.s.! Heb je je al aangemeld?

Afbeelding: RL Oppenheimer

U en Uw Zelfstandigheid

U en Uw Zelfstandigheid

De tellingen lopen wat uiteen, maar Nederland huist meer dan 800.000 zelfstandigen in 2014. Dat zijn cijfers van MKB Nederland. De zelfstandigen vormen een zeer diverse groep van mensen met zeer diverse werkzaamheden. Pluriformiteit in het kwadraat. Voor de uitoefening van hun professie dienen de zelfstandigen tot en met dit jaar een “Verklaring Arbeidsrelatie”, de bekende VAR-Verklaring te hebben. Primair gezien is die verklaring nodig voor de relatie met de fiscus. De VAR-verklaring gaat verdwijnen vanwege administratieve redenen, en daar komt de BGL voor terug. De Beschikking geen Loon (BGL). De BGL is na recente Kamerdebat net voor het zomerreces alweer vervangen door de “ Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties” de DBA.

Waarom?
De BGL is door de staatssecretaris in april van dit jaar ingetrokken na kritiek op het wetsvoorstel. Het nadere voorstel dat we de DBA zullen noemen, heeft meer oog voor “ een sectorale benaderingen en een geconditioneerde vrijwaring voor de opdrachtgever” (zie ref 1). Er komen modelovereenkomsten per sector of sectoren die als uitgangspunt kunnen worden genomen voor een “correcte” arbeidsrelatie tussen opdrachtgever en – nemer. Belangenverenigingen kunnen overeenkomsten bij de belastingdienst laten toetsen. In het DBA-wetsvoorstel is in tegenstelling tot het verleden de opdrachtgever (mede-) verantwoordelijk voor situaties waarbij er niet van zelfstandigheid sprake blijkt te zijn. Lees een naheffing plus boete van belastingpremies.

En Nu?
Het idee is dat de VAR via genoemde omweg door een stelsel van al dan niet standaard gesanctioneerde overeenkomsten tussen opdrachtgever en opdrachtnemer wordt vervangen. Het zou te ver voeren om alle ins en outs nu te gaan behandelen. Een feit is, dat de Tweede Kamer de nodige vragen heeft gesteld (ref 2) bij de vraag wat dit wetsvoorstel gaat oplossen.

De staatsecretaris geeft zelf in het debat aan, dat er niets in de huidige wetgeving gaat veranderen rond beoordeling van het welles-nietes aanwezig zijn van een formele arbeidsrelatie met de zelfstandige. Daar zit hem wel de crux, en die blijft nu boven de markt hangen. De criteria komen voort uit de Wet op de Loonheffing, en die is uit 1964. Die passen niet op de huidige tijd, laat staan geven aan waar het met ondernemen over gaat. Het gevaar schuilt in (meer) risicomijdend gedrag en rem op meer zaken doen.

Foto blog Jeroen TourdeFranceVoorbeeld?
De Tour de France was in het land met een start in Utrecht en finish bij Neeltje Jans. Ik had die dag genoeg tijd om de analogie met een wielerploeg te overdenken. Een sponsor legt een bedrag opzij en start met het inhuren van een gezelschap wielrenners uit diverse windrichtingen en landen. Nu kan ik me niet voorstellen, dat die wielrenners in “vast dienstverband” komen, in plaats van kiezen voor ondernemerschap, en een tour door Frankrijk. Ik kan me wel voorstellen, dat de sponsor zijn wielrenner aankleedt met bedrijfskleding (overal logos gezien!). En ik zie Mollema zeker niet voor meerdere opdrachtgevers rijden dit jaar. Dat zijn wel twee criteria waar fiscaal gezien Mollema als zelfstandige op wordt beoordeeld.

Kijk eerst eens naar het verruimen van criteria voor het ondernemerschap.

Ref [1]: Brief van 20 april 2015 staatssecretaris van Financiën aan de Tweede Kamer betreffende Alternatief voor de BGL.
Ref [2]: Nader Verslag Tweede Kamer van 4 juni 2015, zaak 34 036, nummer 13.

Oog voor

Oog voor

CHANGE in Business 2015 staat in het teken van ‘Ziel & Zakelijkheid’. Dit thema is voor het CHANGE in Business event van december 2015 gekozen. Nu hoor je wel, dat door in iemands ogen te kijken, je in de ziel van iemand kijkt. Ofwel anders gezegd, de ogen zijn de spiegels van iemand z’n ziel.

Bijeenkomst
In maart van dit jaar zijn de provinciale verkiezingen gehouden. We zijn overgoten met informatie, nieuws en wervende teksten om vooral te komen stemmen. Maar ook zijn de nodige politieke bijeenkomsten georganiseerd met politieke zwaargewichten en aansprekende onderwerpen. Zo gezegd waren het interessante verkiezingen deze keer. Dat zeker.

Een van de uitnodigingen betrof een politieke bijeenkomst georganiseerd in combinatie met een bedrijfsbezoek. Thema en tijdstip waren zodanig dat het aantal personen dat was te verwachten, beperkt bleef. Kortom een ideale gelegenheid voor mij om eens goed kennis te maken met de provinciale en zelfs een landelijk politicus. Er was tijd en gelegenheid om iedereen persoonlijk de hand te schudden. Dat gebeurde ook, maar de lijsttrekker keek niemand aan. Hij keek naar handen. Niet in de ogen van de mensen, die de moeite hadden genomen om naar de bijeenkomst te komen.

Je kan hier allerlei beschouwingen op loslaten, maar dat ga ik niet doen. Psychologie van de koude grond zou dat worden. Bij mij bleef achter, dat er schijnbaar geen interesse bij hem opkwam om contact te maken, terwijl ik de kiezer was en in zakelijke termen gezien “de klant”.

Daarna
Komt zoiets nu vaak voor zal je zeggen? Of overkomt het alleen mij (dat zou ook nog kunnen)? Ik heb in de afgelopen maanden na de verkiezingen hier eens bewust op getest. Nou, het komt veel, veel vaker voor dan je denkt. Door haast, verlegenheid, of gebrek aan belangstelling, kijkt iemand je eerder niet dan wel in de ogen. Het maakt niet uit of het de eerste kennismaking is. Als het je overkomt en je ervaart deze “flits”, wat zou je er van vinden?

Business
In zakelijke omstandigheden is het denk ik nodig om tenminste een keer in de ziel van de persoon aan de andere kant van de tafel te kijken. Zakelijke dienstverlening of hardware, koper of verkoper, je wil weten of de ziel ook vindt, dat de transactie tot stand moet komen. Wat vindt jij?

MIST

MIST

Het huidige kabinet zou klaar zijn met de onderwerpen op zijn agenda voor deze kabinetsperiode. Vanaf zo’n beetje de zomer is de teneur in de berichtgeving dat dit kabinet is uitgeregeerd. Daar merk ik weinig van. Een paar voorbeelden van onderwerpen uit ‘Den Haag’ die de gemoederen bezig houden, zijn zo te geven.

Voor de zomer was er de discussie rondom de accijnzen en de pomphouders in de grensstreek. Daarna de behandeling van de Wet Normering topinkomens, de crisisheffing, de bijtelling voor privé gebruik van de auto-van-de-zaak, de vergeten reductie van de heffingskorting, en op dit moment de discussie over de BGL, de Beschikking Geen Loon.

Ik ga niet elk van de onderwerpen bespreken, want dat heeft voor het onderwerp van deze blog – mist – niet zoveel zin. Wat ze gemeen hebben is dat de drijfveren voor de plannen mistig zijn. Laat ik BGL als voorbeeld nemen. Het gaat hier over wetswijzigingen voor de fiscale behandeling van zelfstandigen en ondernemers. Het doel van de minister is om schijnzelfstandigheid aan te pakken. Aan de onderkant van de arbeidsmarkt, maar ook daarbuiten is schijnzelfstandigheid een probleem in verschillende branches.

De groep van inmiddels 800.000 zelfstandigen zonder personeel is heel gevarieerd. Het kan de medisch specialist in een ziekenhuis zijn, maar ook een medewerker in de zorg, die is gevraagd als zelfstandige verder te gaan. Of een leraar die in meerdere scholen werkt en voor verschillende klassen staat. Of een interim-manager.

De bestaande situatie voor de zelfstandigheid is niet ideaal, maar er valt in de huidige praktijk mee te werken. Schijnzelfstandigheid is inderdaad een probleem. Maar wordt die veroorzaakt door de huidige regels? Met de komende herziening van de wet wordt een oplossing gezocht voor een deelprobleem, terwijl de nieuwe regels voor de groep van achthonderdduizend zelfstandigen als geheel niet gaat werken.

Zoals de plannen nu bekend zijn, zal de uitvoering bureaucratie opleveren, tot complicaties leiden, en ernstige financiële problemen geven voor organisaties en individuele personen.

Waarom komt het kabinet met dergelijke voorstellen waar niemand op zit te wachten? Politiek gaat over de inhoud, hoor ik op tv. Bij de tot nu toe genoemde onderwerpen – van BGL tot accijns – zijn de politieke ideologie of de zinnig inhoudelijke argumentatie nogal mistig. Ik kan ze niet echt ontwaren. Het gaat hier volgens mij om de claim van de Staat op haar omzet en harde euro’s.

Zou het politici niet authentieker maken als ze hun ‘omzetwens’ benoemen?

Of het grote beslag van de overheid en dito collectieve lastendruk wenselijk is, is voor later. Voor nu dank voor uw AANDACHT.

 

Noot: ‘ Skrik ‘ ofwel de Schreeuw is een van vier schilderijen uit een serie van de hand van de Noorse schilder en expressionist Edward Munch. Munch leefde van 1863 tot 1944. Het schilderij is van 1893. Tijdens een tocht door de natuur hoorde en voelde Munch het landschap rondom hem schreeuwen. De gebeurtenis en indrukken van de tocht heeft Munch in deze schilderijen vastgelegd. Tot de dag van vandaag is het schilderij inspiratiebron bij AANDACHT.