Zoals ik in mijn vorige blog “Iedereen is creatief!” al aangaf heeft elk mens hersencellen en- delen die verbindingen kunnen vormen die elk staan voor een denkpatroon met een bijpassende reactie. Het enige verschil is dat het ene individu gemakkelijker deze nieuwe verbindingen legt dan een ander waardoor hij of zij gezegend lijkt te zijn met een natuurlijk creatief talent. Over de opvatting dat creatief talent bij het ene individu bij de geboorte meer aanwezig is dan bij de ander, laat ik me niet uit. Wat ik echter wel weet is dat ons creatieve vermogen gedurende ons leven flink wordt onderdrukt.

Het eerste moment waarop dat gebeurt, is op school. Dit is gebleken uit een onderzoek naar divergent denken, een eigenschap die als essentieel wordt beschouwd voor creativiteit. Divergent denken beschrijft het vermogen om bestaande informatie anders te ordenen en zo nieuwe informatie te laten ontstaan (lateraal denken), meer dan een antwoord op een vraag te zien en deze vraag op verschillende manieren te interpreteren.

Paperclip

Een bekend voorbeeld waarmee men het divergente vermogen van een individu kan testen is door te vragen hoeveel verschillende toepassingen men kan bedenken voor een paperclip. Een gemiddeld mens kan hier 10 tot 15 verschillende toepassingen voor bedenken, een creatief genie komt al snel tot zo’n 200 toepassingen. Met dit gegeven in het achterhoofd heeft men het divergent vermogen van 1500 peuters getest. Wanneer een peuter meer dan een bepaald aantal toepassingen kon verzinnen, kon deze worden gezien als een creatief genie. Uit dit onderzoek is naar voren gekomen dat zo’n 98% van de peuters kan worden gezien als creatief genie.

Tegen de tijd dat diezelfde kinderen tussen de 8 en 10 jaar oud waren, kon nog maar 50% van hen worden gezien als een creatief genie. Deze dalende lijn in het divergente vermogen trok zich meer en meer door naarmate de kinderen uit de steekproef ouder werden. Deze dalende lijn werd door de onderzoekers toegeschreven aan het onderwijs. Vanaf het moment dat een individu voor het eerst naar school gaat, leert hij of zij meer en meer dat er maar één antwoord is op een vraag. Hierdoor leert een kind het min of meer af om divergent te denken en verder te kijken dan zijn of haar neus lang is.

Vorming

De resultaten uit dit onderzoek zijn tevens gepubliceerd in het boek ‘Breakpoint and Beyond’. Persoonlijk denk ik dat ook de gehele omgeving van een kind bepalend is voor diens vermogen om divergent te denken. Een kind wordt immers niet alleen gevormd op school. Zo leren kinderen vaak ook van ouders, media en alle andere omgevingsfactoren hoe iets hoort en dat er vaak maar één manier is om iets goed te doen.

Na jarenlang op school te hebben gezeten kunnen we terecht komen in een  bedrijf waarin onze creativiteit nog verder wordt onderdrukt. Deze omgeving bestaat vaak uit eeuwenoude regels, protocollen, checklists, richtlijnen en werkprocessen waardoor we een bevestiging krijgen van wat we altijd op school hebben geleerd. Namelijk dat er maar een manier is waarop je iets kunt doen.

Maar wat nu als er iets fout gaat? Wat nu als een afdelingschef een probleem tegen komt dat niet op te lossen is met behulp van de checklists? Wat als er zich een situatie voordoet waar geen regels voor zijn? Wat als een piloot met een vliegtuig vol mensen(levens) in een situatie terecht komt waar het protocol geen antwoord op weet? Dan is creativiteit ineens van groot belang en kunnen we alleen maar hopen dat er iemand in de buurt is waarbij het niet helemaal is weggedrukt.

Zo werken we normaal niet

Daarnaast worden we in het bedrijfsleven omringd door collega’s die vaak stuk voor stuk een kei zijn in het volgen van de regels (soms maar goed ook). Maar doet zich er dan eens een situatie voor waar geen pasklare oplossing voor is en durf je als creatief lichtpunt eindelijk eens je mond open te trekken, dan word je vaak uitgelachen .Dan krijg je opmerkingen naar je verbinding-leggende-hoofd in de trant van ‘Ja maar…’, ‘Doe effen normaal’ of ‘Zo werken wij hier normaal niet’. Tja, dan worden je ideeën die mogelijk toch tot een oplossing hadden kunnen leiden vrolijk weggebonjourd en houd je een volgende keer liever je mond. Dit allemaal omwille van de regels en het feit dat bijna niemand ooit heeft geleerd om verder te kijken.

Ook de kantoren waarin we werken zijn vaak een ‘creativiteitskiller’. Ze worden zo ontworpen dat de zintuigen minimaal geprikkeld worden en het contact tussen collega’s beperkt wordt. Dit allemaal met de veronderstelling in het hoofd dat deze prikkels en sociaal contact er voor zorgen dat men minder hard werkt en de resultaten er onder leiden.

Mogelijk ben je door wat je zojuist hebt gelezen overrompeld met een negatief gevoel, maar treur niet want in mijn volgende blog maak ik je duidelijk dat het nog niet te laat is.

About the Author

Youp Havermans

Youp Havermans, geboren in 1988, studeerde in juni 2012  af aan de bacheloropleiding Leisuremanagement van Hogeschool Rotterdam. Momenteel volgt hij een extra minor Business Model Innovation welke hij in februari 2013 gaat afronden. Tijdens zijn studie is hij in het bijzonder geïnteresseerd geraakt in marketing, creativiteit, business innovation en leiderschap.

Sinds september 2012 is Youp betrokken bij het Change in business initiatief waar hij andere mensen gaat inspireren om ook eens op en ‘andere’ manier tegen dingen aan te kijken. Vooral wat betreft de rol van authenticiteit en creatief denken gaat hij voorlopig een waardevolle bijdrage leveren aan Change in business.

Wil je meer over Youp weten of weet je nog een mooie traineeship? Breng dan een bezoek aan zijn website en neem contact met hem op!

www.youphavermans.nl