questions-answers-Peter

Ik trap er zelf ook nog altijd in, zoals vorige week. Een collega kwam met een vraag waarop niet direct het antwoord te geven was. Toch begon ik, als leidinggevende, direct een oplossing te formuleren. Terwijl ik weet dat ik beter vragen had kunnen stellen.

Het valt niet mee je antwoorden uit te stellen en eerst door te vragen. We hebben immers een sterke neiging oplossingen aan te aandragen. Probleem? Oplossing! Klaar!

Het is ook illustratief voor de verhoudingen binnen een organisatie: wie stelt de vragen en wie geeft de antwoorden? Het is een vastgeroest verwachtingspatroon: een medewerker stelt de vragen, de leidinggevende geeft de oplossingen!

Veel leidinggevenden vinden het onnatuurlijk om vragen te stellen. Ze zijn immers gewend hun kennis te zenden en antwoorden te geven. Voor het stellen van vragen zijn ze niet aangenomen.

vraagteken Peter

Denkvermogen
En medewerkers gooien te snel de vraag omhoog. Zo vroegen collega’s vorige week naar de unique selling points (USP’s) van de organisatie. Daarbij werd er, onuitgesproken, verwacht dat de leidinggevenden daar een helder antwoord op zou moeten formuleren.

Als we dat nou eens omdraaien? Als de leidinggevende de medewerkers eens vragen stelt over de USP’s? De leidinggevende is tenslotte maar één persoon, of in het geval van het MT, een kleine groep. Dat heeft een heel beperkt denkvermogen. Laat medewerkers eens meedenken. Hoe meer crowd de hersenen in beweging zet, hoe meer inzichten er komen. Daar zou je als leidinggevende gebruik van moeten maken.

Innovatie
Medewerkers zelf leggen overigens hun eigen probleem evenmin gemakkelijk op tafel. Het vereist raar genoeg nog altijd veel lef om een kwestie aan je collega’s voor te leggen. Het is de vrees dat anderen je dan niet goed genoeg vinden of geen tijd hebben om zich in jouw vraagstuk te verdiepen.

Coaches weten het al langer: vragen leiden tot meer inzicht bij de persoon die met een probleem zit. Bovendien motiveert een zelf gevonden oplossing tot meer actie.

Maar er is nog een ander belangrijk aspect van het stellen van vragen: het brengt de motor van innovatie op gang.

Een goede vraag stimuleert het denkproces. Het stelt onze aannames ter discussie. Waarom doen we eigenlijk de dingen die we altijd doen? Moeten we het nog wel op die manier doen? Daar zitten gewoontes en ingeslepen patronen onder waar we allang niet meer bij stilstaan.

Creativiteit
Met vragen verkennen we nieuwe inzichten. Die missen we als we te snel in de oplossingsmodus schieten. Te snel gegeven antwoorden sluiten wegen af naar (het verkennen van) betere of slimmere mogelijkheden.

Vragen brengen ons verder dan antwoorden, met name vragen die we niet durven stellen of waar we nooit aan denken ze te stellen. Van die ongemakkelijke vragen waar niemand nog een antwoord op heeft. Die creëren ruimte voor vernieuwing!

Het is net als met kinderen. Als ouder ben je geneigd op al hun vragen direct een antwoord te geven. Maar je kunt ook de hersentjes in gang zetten door vragen terug te stellen. Dan gaat het kind zelf op zoek naar de oplossing. Het bevordert zijn creativiteit en zelfredzaamheid.

Het vergt wat oefening, maar stel eens wat meer vragen in plaats van antwoorden te geven.