Innovatie in Zuid-Sudan: vijf lessen

Innovatie in Zuid-Sudan: vijf lessen

‘Als we nu eens tablets met lesmateriaal naar Zuid-Sudan sturen, dan kunnen de leraren daar beter onderwijs geven en leren de kinderen meer’. De iPad was net op de markt verschenen toen een medewerker van War Child het wilde idee opperde om met de nieuwste technologie de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren in een gebied zonder internet waar stampen dé gangbare lesmethode was. Ruim drie jaar later wordt het innovatieve project opgeschaald naar drie andere provincies.

De afgelopen week heb ik dit project met een aantal sleutelpersonen besproken om te zien wat er qua innovatie van valt te leren. Hieronder een paar lessen.

1. Ga gewoon beginnen! Zet de eerste stap. Probeer het uit.

Het begon al vóór de tablets. Het project was nooit van de grond gekomen als er niet die ene persoon was die in 2005 de stoute schoenen aantrok nadat hij dit bericht op Nu.nl las: ‘Jongeren verlengen hun vakantieliefde door internet’.

Als internet jongeren met elkaar verbindt, dacht hij, waarom kan dat dan niet met voormalige kindsoldaten in Noord-Uganda. Die kids willen ook wel eens chatten met jongeren uit andere delen van de wereld. Zo kunnen zij hun verhaal vertellen en zich minder van de wereld verlaten voelen.

Hij toog met zijn verhaal naar telecomprovider Orange, de voorloper van T-Mobile, waar de CFO direct enthousiast wilde meewerken. Hij liet acht satelliettelefoons naar Uganda sturen. Die beslissing gaf onder non-profits flink wat discussie (wat kost dat wel niet..), maar feit was wel dat er wat begon te bewegen.

Deze ervaring leidde ertoe dat een coalitie van partijen (waaronder dus T-Mobile, War Child, TNO en Buitenlandse Zaken) besloten budget vrij te maken voor innovatieve projecten in Afrika.

2. Je hebt een ‘innovatieheld’ nodig , iemand die met het doel voor ogen blijft doorzetten.

Enkele jaren later ontstaat dan het idee om tablets te gebruiken om het belabberde niveau van lesgeven op te krikken. De tablets kunnen regelmatig worden ge-upload met nieuw educatief materiaal. Al zal er iemand voor langs de dorpen moeten gaan of zullen de docenten naar de stad moeten reizen, want in de dorpen zelf is nog geen verbinding.

Eén medewerker ging volledig voor het idee. Het vereiste doorzettingsvermogen. Want organisaties die niet met innovatie werken begrijpen ‘grote’ ideeën niet. Je moet daarom tegen de stroom van een organisatie durven ingaan, de regels buigen, de procedures omzeilen, geduld hebben en de weerstand weerstaan. Collega’s zijn meestal enthousiast over een leuk idee, maar als ze terug zijn achter hun bureau wachten weer de e-mail, de urgente zaken, de volle agenda’s en de volgende vergadering.

Innovatie, delen, crossoversInnovatie, delen, crossoversInnovatie, Peter, delen, crossoversInnovatie, Peter, delen, crossoversVoor dit project moesten er ook steeds weer kleine beetjes extra budget bevochten worden om een volgende stap te kunnen zetten. Een goed idee is slechts 5 procent van de innovatie, de rest is hard zwoegen. En als je wanhoopt, kijk je even naar het plaatje bij deze tekst. Organisaties zijn vaak zo bezig met denken en plannen dat we vergeten te realiseren dat de wereld om ons heen is veranderd.

Een van mijn favoriete verhalen in dit opzicht is die van een oud-collega die in 1997 voorstelde iedereen binnen zijn organisatie een eigen e-mailadres te geven. Hij werd uitgelachen: ‘E-mail? Kom op man, we hebben toch een fax!’

3. Deel je idee met zoveel mogelijk mensen. Houd het niet voor jezelf. Neem mensen mee op je reis.

De bovenstaande medewerker sprak met iedereen die hij ontmoette over zijn idee. De feedback bracht hem andere inzichten en nieuwe mogelijkheden. Verkondig het ‘luid, maar bescheiden’, zoals hij zei. Er is nog niets, behalve je enthousiasme voor een idee. Neem mensen daarin mee, zeker uit het management en de directie.

4. Werk samen met onverwachte partijen. Maak crossovers!

De diversiteit van gedachten en ervaringen is onmisbaar voor innovatie. Om een tunnelvisie te vermijden heb je verschillende perspectieven op een idee nodig. In deze coalitie waren het vreemde bedgenoten. Om daarmee samen te werken moet je wel bouwen aan vertrouwen, open durven zijn, goede afspraken maken over verantwoordelijkheden, dezelfde taal spreken en één doel voor ogen hebben.

‘We haatten elkaar in het begin’, vertelde een medewerker. Zoek daarom naar zaken die binden en energie geven, naar de leuke ervaringen. Laat het vooral geen verplichting zijn!

5. Betrek je doelgroep.

Hoewel in dit project de docenten en de leerlingen in Zuid-Sudan eerder testers zijn dan mede-eigenaren, is het wel van belang de doelgroep te betrekken als co-creators, mede-eigenaren, mede-ontwikkelaars, mede-ontwerpers van het idee en mede-uitvoerders. Niemand weet immers zo goed hoe iets werkt als de doelgroep zelf.

– – 

Het project is uitgevoerd in een coalitie van drie non-profits (Child HelpLine, Free Press Unlimited en War Child), een telecomprovider (T-Mobile) en een kennisinstituut (TNO). Zij kregen geld van het ministerie van Buitenlandse Zaken om innovatieve projecten in ontwikkelingslanden van de grond te krijgen. Voor bovenstaand beschreven project is later een aantal andere organisaties, waaronder Unicef, aangesloten. 

Disclosure: Sinds 1 januari werk ik als innovatiemanager bij War Child. Ik heb hier niet gekeken naar de kwaliteit van het project (het verkeert nog in een pilotfase), maar louter naar de lessen voor innovatie.

 

Heb je even … over HET NIEUWE WIJ

Heb je even … over HET NIEUWE WIJ

De wet van de remmende voorsprong?
Met verwondering en een bepaalde gretigheid kijk ik naar deze tijd. Soms denk ik wel eens: ik wou dat ik nog tot de jongere generatie behoorde en alle ontwikkelingen op social-mediagebied kon bijbenen. Maar ik weet ook: dat is een onmogelijke opgave voor me.

Toch ben ik er wel trots op in een ver verleden aan de wieg te hebben gestaan van de koppeling van computers aan community’ s binnen een toen revolutionair programma als Procom. Thale Bout, een ware futuroloog, had dit denken naar Nederland gebracht. Samen hebben we vele gesprekken gevoerd over een wereld waarin we mensen wilden samenbrengen en verbinden. En wat dit zou kunnen betekenen: hoe anders mensen dan met elkaar om zouden gaan.

Zo bedachten we content aan de hand van seminars die hadden plaatsgevonden voor organisatieadviseurs om daarover in gesprek te gaan. Maar ja, in die tijd raakte een adviseur nog maar amper een toetsenbord aan. Laat staan dat er uitwisseling plaats ging vinden in de community.  Was hier de wet van de remmende voorsprong op van toepassing?
Theorie met een kleine t.
Toentertijd heb ik het ‘Procom-project’ maar gelaten voor wat het was en ben mijn eigen weg gegaan als trainer, coach en sparringpartner voor opdrachtgevers. Theorieën en modellen stonden bij mij niet centraal, maar waren ondergeschikt aan de vraagstukken van de mensen of de business zelf. Om vervolgens mensen en organisaties te verleiden datgene te doen wat bijdraagt aan dat wat ze ook daadwerkelijk willen. En nog belangrijker … hoe daarbij om te gaan met de dualiteit die daar altijd mee samen hangt.
Want: geen change zonder dualiteit!

Eigen wijsheid is goud waard voor organisaties

In die jaren heb ik het volste vertrouwen in mensen gekregen dat zij zelf over een innerlijke wijsheid beschikken waar uiteindelijk alle vragen en antwoorden al opgesloten zitten. De clou is alleen …. hoe geven we dat de ruimte? En als je het al de ruimte geeft en je ervaart dat het waar is, heb je dan ook het lef daar gehoor aan te geven. Want waar laten we ons door leiden?

  • Door bestaande aannames, vormen en structuren? Of door samen nieuwe mogelijkheden te creëren voorbij bestaande vormen?
  • Vanuit de energie die je ervaart en kan waarnemen in het contact met elkaar?
  • Door ons af te stemmen op het herkennen van het vertrouwde? Of op datgene wat we nog
    niet kunnen weten maar al wel van binnen voelen of vermoeden?
  • Zijn we gericht om vanuit het verleden naar de toekomst te kijken of op datgene wat zich
    vanuit de toekomst wil ontvouwen?

Lijnen komen weer samen

In het CHANGE in Business project als footprint om samen positief en anders zaken te doen, komen na al die jaren de lijnen weer wonderlijk bij elkaar. Hoe kan ik daarin mijn kennis en ervaringen delen? Wat kunnen social media als middel hierin betekenen om met elkaar te leren en te delen. En hoe kunnen de doorkijkjes van Thale Bout rondom het Nieuwe Wij ons zicht geven om het echt anders met elkaar te doen! Ik ben benieuwd waarin jij jezelf en je business herkent. Oud wij of Nieuw wij?

About the Author:

Fenny Bruins

Verleidster om anders te leren denken, waar te nemen en te doen | Leef je eigen leven |
Business Spiritualiteit om te versnellen | Denk vanuit je hart & voel in je hoofd | Vertrouwen.

Wil je meer weten over het NIEUWE WIJ? lees dan verder op de website van Almitra.