De tellingen lopen wat uiteen, maar Nederland huist meer dan 800.000 zelfstandigen in 2014. Dat zijn cijfers van MKB Nederland. De zelfstandigen vormen een zeer diverse groep van mensen met zeer diverse werkzaamheden. Pluriformiteit in het kwadraat. Voor de uitoefening van hun professie dienen de zelfstandigen tot en met dit jaar een “Verklaring Arbeidsrelatie”, de bekende VAR-Verklaring te hebben. Primair gezien is die verklaring nodig voor de relatie met de fiscus. De VAR-verklaring gaat verdwijnen vanwege administratieve redenen, en daar komt de BGL voor terug. De Beschikking geen Loon (BGL). De BGL is na recente Kamerdebat net voor het zomerreces alweer vervangen door de “ Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties” de DBA.

Waarom?
De BGL is door de staatssecretaris in april van dit jaar ingetrokken na kritiek op het wetsvoorstel. Het nadere voorstel dat we de DBA zullen noemen, heeft meer oog voor “ een sectorale benaderingen en een geconditioneerde vrijwaring voor de opdrachtgever” (zie ref 1). Er komen modelovereenkomsten per sector of sectoren die als uitgangspunt kunnen worden genomen voor een “correcte” arbeidsrelatie tussen opdrachtgever en – nemer. Belangenverenigingen kunnen overeenkomsten bij de belastingdienst laten toetsen. In het DBA-wetsvoorstel is in tegenstelling tot het verleden de opdrachtgever (mede-) verantwoordelijk voor situaties waarbij er niet van zelfstandigheid sprake blijkt te zijn. Lees een naheffing plus boete van belastingpremies.

En Nu?
Het idee is dat de VAR via genoemde omweg door een stelsel van al dan niet standaard gesanctioneerde overeenkomsten tussen opdrachtgever en opdrachtnemer wordt vervangen. Het zou te ver voeren om alle ins en outs nu te gaan behandelen. Een feit is, dat de Tweede Kamer de nodige vragen heeft gesteld (ref 2) bij de vraag wat dit wetsvoorstel gaat oplossen.

De staatsecretaris geeft zelf in het debat aan, dat er niets in de huidige wetgeving gaat veranderen rond beoordeling van het welles-nietes aanwezig zijn van een formele arbeidsrelatie met de zelfstandige. Daar zit hem wel de crux, en die blijft nu boven de markt hangen. De criteria komen voort uit de Wet op de Loonheffing, en die is uit 1964. Die passen niet op de huidige tijd, laat staan geven aan waar het met ondernemen over gaat. Het gevaar schuilt in (meer) risicomijdend gedrag en rem op meer zaken doen.

Foto blog Jeroen TourdeFranceVoorbeeld?
De Tour de France was in het land met een start in Utrecht en finish bij Neeltje Jans. Ik had die dag genoeg tijd om de analogie met een wielerploeg te overdenken. Een sponsor legt een bedrag opzij en start met het inhuren van een gezelschap wielrenners uit diverse windrichtingen en landen. Nu kan ik me niet voorstellen, dat die wielrenners in “vast dienstverband” komen, in plaats van kiezen voor ondernemerschap, en een tour door Frankrijk. Ik kan me wel voorstellen, dat de sponsor zijn wielrenner aankleedt met bedrijfskleding (overal logos gezien!). En ik zie Mollema zeker niet voor meerdere opdrachtgevers rijden dit jaar. Dat zijn wel twee criteria waar fiscaal gezien Mollema als zelfstandige op wordt beoordeeld.

Kijk eerst eens naar het verruimen van criteria voor het ondernemerschap.

Ref [1]: Brief van 20 april 2015 staatssecretaris van Financiën aan de Tweede Kamer betreffende Alternatief voor de BGL.
Ref [2]: Nader Verslag Tweede Kamer van 4 juni 2015, zaak 34 036, nummer 13.