Waarom de angst regeert.

Wie naar onze politici luistert en het nieuws offline en online volgt, vraagt zich af in welke van de 9 cirkels van Dante’s hel we zijn beland.
De alomtegenwoordige terreurdreiging, Ebola, de dreigende Derde Wereldoorlog, de schrijnende armoede in Nederland, Zwarte Piet, et cetera.

In de loop der eeuwen hebben overheden – ook de Nederlandse – hun methoden verfijnd om sluimerende angsten aan te wakkeren om de kwetsbaarheid van ‘de burger’ te benadrukken. Zo kunnen politici zich opwerpen als de beschermheiligen van het volk.
Een van de kerntaken van de overheid is immers om de bevolking te beschermen tegen externe gevaren en interne wanorde. Het is dus ook een taak van de overheid om aan te tonen dat die dreiging er te allen tijde is.
Wanneer de overheid er niet in slaagt om de mensen te beschermen, heeft het altijd een goed excuus; meestal is het gebrek aan middelen (geld) de bron van al het kwaad. Meer geld (als in; meer overheid) is dan altijd de voorgestelde oplossing. Zo is sinds 2003 het budget van de inlichtingendienst AIVD verviervoudigd (een angstboodschapper!) en gaat bij politieke discussies over bezuinigingen bij de AIVD automatisch het dreigingsniveau omhoog.

Laten we eens een twee recente angsten onder de loep nemen:

Ebola
Veel westerse landen zijn in opperste paraatheid gebracht door de ebola-uitbraak in West-Afrika. Op 1 november meldt www.nu.nl dat het aantal ebola-doden is opgelopen tot 337 in Guinee, Sierrra Leone en Liberia sinds februari 2014.
Ter vergelijking: jaarlijks overlijden er in Nederland 250 tot 2.000 (niemand die het echt weet) aan de (gevolgen) van griep.

Terrorisme
De kans dat een willekeurige Nederlander in Nederland bij een terroristische aanslag om het leven komt, is 0,0000732%.
Van de circa 140.000 overlijdens per jaar in ons land is het voor 43.400 gevallen te wijten aan kanker en 39.000 (28%) gevallen aan hart- en vaatziekten. In een rapport van KWF staat dat de kans op overlijden aan kanker bij elk nieuwgeboren meisje 22 procent is en bij elke nieuwgeboren jongen 29 procent.
De kans om aan kanker te overlijden is dus bij vrouwen pakweg 300.000 keer en bij mannen 400.000 keer groter dan te overlijden als gevolg van een terreuraanslag.

Desalniettemin worden er wereldwijd miljarden “geïnvesteerd” in de bestrijding van beide ‘gevaren’ en miljoenen mensen angst ingeboezemd.
Boodschap: “Gaat u rustig slapen, de regering waakt over u.”

Veruit de meeste journalisten hebben geen kaas gegeten van statistiek en al helemaal geen tijd voor onderzoeksjournalistiek.
En onder het motto “Goed nieuws is geen nieuws en slecht nieuws is goed nieuws” pent het journaille naar hartenlust de verhalen van woordvoerders en elkaar over.

Nederland behoort tot de top 10 van:
-de rijkste landen ter wereld;
-de meest gelukkige landen ter wereld;
-de meest innovatieve landen ter wereld;
-de landen met de meest internationale handel
en ga zo maar door.

En natuurlijk weet de overheid dat ook wel.
Angst is echter één van de weinige mogelijkheden om mensen hun vrijheid te laten inleveren.
En minder vrijheid van het individu is meer macht voor de overheid.
De regering waakt over haar macht.
En angst is een fantastisch instrument om het te behouden en vergroten.
Zo simpel is het.

Kan het dan anders?
Het moet anders.

“Fear is the path to the dark side. Fears leads to anger.”
-Yoda
De voor- en tegenstanders in de Zwarte Piet-discussie worden steeds fanatieker.
Terreurdaden gepleegd door al Qaida en IS/ISIL/ISIS leiden tot angst voor de Islam.
De trainer van FC Rostov wil geen donkere spelers meer vanwege de angst voor ebola.

Laten we onze zegeningen tellen, benadrukken en uitvergroten.
En de overheid zal de eerste stappen moeten zetten.
Voor de meute uit.
Dat is leiderschap.